Vragen & antwoorden (FAQ) over Bos Chi Kung

Als je op een vraag klikt, springt het antwoord open (of weer dicht).

Ja, dat kan. Je kunt tussendoor instromen!

Op de website lees je dat het lesjaar bestaat uit 3 lessenreeksen, die elkaar opvolgen. Dat staat er, om aan te geven dat er een opbouw inzit. Dat het niet gaat om "een cursusje chi kung" van pakweg 10 lessen, en dan kan/ken je het wel.

"Chi" betekent energie. "Kung" betekent: cultivatie, beoefening, discipline. Dat laatste geeft aan dat je er tijd voor moet uittrekken. Zowel voor het aanleren, als voor het beoefenen. Als je een heel jaar volgt, beter nog: meerdere hele jaren, heb je er meer baat bij, dan als je alleen maar 1 lessenreeks volgt.

In elke nieuwe lessenreeks (dus niet alleen in september) leer je de basis. Of je nou nieuw bent, of 'gevorderd'. Ook de gevorderden hebben daar veel aan. Elk seizoen gebeurt dat op een wat andere manier, zodat het niet gauw gaat vervelen.

En ook gaan we elk seizoen wat dieper. Op basis van het voorgaande seizoen. Prettig voor de 'gevorderden'. En de nieuwe mensen kunnen zich 'optrekken' aan de deelnemers met meer ervaring.

Zie ook het antwoord direct hieronder.

Als er nieuwe mensen bijkomen, krijg je dan niet veel herhaling?

Een lessenreeks bestaat meestal uit zo'n 10 lessen. Niet omdat je daarna klaar zou zijn, maar gewoon om organisatorische & financiële redenen. Pakweg 3 maanden les, even pauze, en dan kun je verder. Als je wilt. En veel deelnemers wíllen ook doorgaan. Want ze merken dat ze zich met lessen lekkerder voelen dan zonder lessen.

Een paar keer per jaar kunnen er (als er plaats is) nieuwe deelnemers insteken. Dat betekent dat er een aantal instructies herhaald worden. Is dat saai? De meeste "oude" deelnemers vinden dat juist leerzaam. Ze komen allerlei dingen tegen die ze waren vergeten, en ze ervaren de herhalingen als een goede opfrisser. En de docent zorgt voor nieuwe oefeningen en benaderingen.

Groeiproces

Belangrijk om te weten: chi kung (qigong) leren moet je zien als een proces. Een leerproces, groeiproces. Hoe loopt dat? In het begin doen de meeste deelnemers alleen tijdens de les wat aan chi kung. Na pakweg 2 of 3 lessenreeksen gaan ze er ook thuis wat mee doen.

Boefen je chi kung meerdere malen per week - tijdens de les en thuis - dan krijg je een aantal van de vaardigheden steeds beter onder de knie.

Hoe regelmatiger je chi kung beoefent, hoe diepgaander en blijvender de effecten. Zen mind, beginner's mind...

Dan begint het eigenlijk pas. Als je dan de basisinstructies opnieuw te horen krijgt, gaat er vaak een lichtje branden. Opeens flitst het door je heen: "O, dit was de bedoeling. Nou snap ik het". En dit gebeurt waarschijnlijk niet 1 maal, maar keer op keer. Het leren van nieuwe patronen (of misschien beter gezegd: het afleren van oude patronen) heeft vaak tijd nodig.

"Like a new-born baby: beginner's mind.
The student's strength is like that of a newborn.
He lets everything come and go without effort,
without desire.

He does not have expectations;
therefore, he is not disappointed.

Because he is never disappointed,
his spirit stays young and hopeful."

- Uit: The Tao of Learning, P. K. Metz

Ook na jaren heeft het zin om ermee door te gaan. Je kunt altijd dieper, stiller, meer ontspannen, meer als geheel bewegen... Hoe ervaren je ook bent, je kunt altijd beter in je lijf gaan zitten, altijd dieper 'zinken' in jezelf, beter centreren, altijd meer gronden, openen. Dat leerproces heeft tijd nodig. Dat vergt beoefening. Er is weinig spectaculairs aan. Helpen

Vaak is het leuk om nieuwe deelnemers te zien, met hun vragen, en hoe ze beginnen. Dat helpt degenen met meer ervaring in te zien hoeveel ze al hebben geleerd (of niet...). En is het ook leuk om ze te helpen met het leren. Opvallend vaak pikken nieuwe deelnemers allerlei aanwijzingen sneller op dan de vorige groep...

"In pursuing education, something is added every day.
In the Tao of learning, something is unearned every day...
True learning can only be known by letting go or unlearning."
- Uit: The Tao of Learning, P. K. Metz

Afwisseling & uitdaging

Vaak leer je tijdens een seizoen 1 bepaalde reeks warming-ups, energiehoudingen, energiebewegingen, energiestretches, en massages. En je diept die gezamenlijk uit. In het volgende seizoen kan de docent zorgen voor andere oefeningen, die je net een andere kant van dezelfde medaille laten zien.

En ook al zou je dezelfde oefeningen herhaald krijgen: hun intensiteit kun je altijd opvoeren. Bijvoorbeeld door dieper te gaan 'zitten', langzamer te bewegen, ze met meer aandacht te uit te voeren, enzovoorts. Je kunt de docent vragen om extra aanwijzingen, als je bepaalde oefeningen wat intensiever wilt maken.

Een respectvolle, onderzoekende atmosfeer. Ontspannen, niet hyper-actief. We hebben al genoeg stress...

De Bos Qigong/Chi Kung lessen zijn gefocust, en kunnen intensief zijn, maar niet fanatiek. We maken alles zo praktisch en pragmatisch mogelijk.

Alles heel open. Geen dogmatisch onderricht, dus weining theorie of filosofie.

Al improviserend speelt de docent in op de behoeften van de deelnemers.

Vragen en feedback zijn niet alleen welkom, maar zelfs gewenst!

Na afloop kun je een kop kruidenthee drinken, en elkaar beter leren kennen. Kom om te genieten!

Nee. De meeste beoefenaars in Nederland vallen in de groep van 25 - 60 jaar.

In de groepen tot nu toe zaten studenten, beoefenaars van aikido en karate, mensen van allerlei leeftijden.

Ook ouderen kunnen er uitstekend mee uit de voeten. Mijn oudste deelnemer is een mevrouw van 83. Ze komt met een rollator, en geniet van de les!

Voor veel sporten en bewegingsvormen geldt dat je er minder mee kunt naarmate je ouder wordt. Voor deze methode geldt dat niet. Hoe langer je ermee bezig bent, hoe beter je er juist in wordt. Het gaat immers vooral om innerlijke kracht, minder om uiterlijke kracht.

Overigens beoefent iedereen de methode op zijn/haar eigen niveau. Je kunt het net zo licht of zwaar maken als je zelf wilt. Hoe precies, leer je tijdens de lessen.

We beginnen vrijwel altijd met een warming-up. Bestaande uit bewegingen die in de geschiedenis hun waarde hebben bewezen. Ze verwarmen en openen je gewrichten en spieren. Bovendien leggen ze de basis voor de eigenlijke chi kung bewegingen en houdingen.

We beoefenen een aantal speciale Chi Kung "energie-houdingen". Om energie te verzamelen, te ontvangen, op te bouwen, af te bakenen. En om energiekanalen te openen. We onderzoeken wat je daarbij moet doen en laten om het effect ervan zo krachtig mogelijk te maken.

Hebben die houdingen echt het gewenste effect? Sta je werkelijk meer in je kracht? Dat checken of testen we veelvuldig. De docent doet het, of een medecursist. Via vragen over wat je ervaart. Of door subtiele, voorzichtige aanraking polst hij je veerkracht, ontspanning en stabiliteit.

We leren om vanuit die houdingen subtiele bewegingen te maken. "Energie-bewegingen". Bewegingen om energie te op te wekken, te ervaren, te doen stromen, te verspreiden, naar boven of beneden te leiden, enzovoort. Op een dusdanige manier, dat je in je kracht blijft. In je midden. Gecentreerd en geaard.

Regelmatig doen we "energie-stretches". Gebaseerd op klassieke oefeningen ("ba duan jin"). Bij deze subtiele vorm van stretching gebruiken we veel aandacht en intentie om onze energiekanalen te openen en spieren langer te maken. Zodat de energie beter kan stromen.

We ronden de les af met een "cooling down". En soms "energie-massage". Een vorm van zelfmassage om de energiekanalen verder te openen en eventuele spanning op te lossen.

Tenslotte een kopje kruidenthee - als tijd en ruimte dat toelaten.

Tussendoor en achteraf kun je altijd vragen stellen over de praktische beoefening. Of ervaringen uitwisselen met anderen.

Draag gewoon gemakkelijk zittende, comfortabele kleren die je circulatie en beweging niet hinderen. Een beetje ruim, los, of elastisch, zodat je lekker kunt bewegen.

Het is de bedoeling dat je chi kung overal kunt beoefenen, zonder dat je je eerst hoeft om te kleden. Dus speciale sportkleding hoeft niet. Een Chinees kostuum al helemaal niet.

Als je heel makkelijk transpireert, vind je het wellicht prettig om na afloop iets droogs aan te trekken. Dan loop je minder kans op kouvatten achteraf.

Beoefen je chi kung buitenshuis, draag dan goed winddichte kleding. Volgens de Chinese en Indiase gezondheidsleren verstoort wind op je lichaam je energie in hoge mate. Schoeisel:

Heel belangrijk: draag iets warms aan je voeten! Draag bij voorkeur binnenschoenen met vrij platte zolen, tai chi schoenen, of extra dikke of dubbele sokken, slippers of sloffen. Niets is zo vervelend als ijskoude voeten... Denk hieraan - dit is nog belangrijker als je zittende chi kung gaat doen.

Liever geen straatschoenen in de chi kung ruimtes.

Belangrijk voor locatie Oud-Zuid: dit is een echte gymzaal, waar je geen buitenschoenen/straatschoenen mag dragen. Wel binnenschoenen, sloffen, zaalsportschoenen, sokken o.i.d. Deze zaal is meestal fris, dus zorg zelf voor warme voeten!

Hoeft niet, mag wel.

Een notitieboekje of schrift + pen blijkt vaak handig. Chi Kung instructies verschillen nogal van andere fitness- en bewegingsmethoden. Als je oefeningen, aanwijzingen - en vooral je eigen ontdekkingen - wilt onthouden om er thuis wat mee te doen, maak dan af en toe aantekeningen, vooral direct na de les.

Nee, juist niet. Kom met iets in je maag. Want Chi Kung / Qigong is energietraining en kan echt iets veranderen aan je energie, bloeddruk, circulatie en bloedsuikerspiegel. De meeste mensen vinden het daarom een iets gevulde maag prettiger dan een lege maag als ze chi kung beoefenen (tijdens lessen en thuis).

En 't kan ook prettig zijn om een kleine snack bij je te hebben. Bij de meeste chi kung lessen is trouwens warme kruidenthee aanwezig.

Heel eenvoudig en duidelijk: nee.

De methode komt oorspronkelijk uit een Chinese traditie die raakvlakken heeft met traditionele Chinese geneeswijzen, vechtkunsten, taoisme, boeddhisme, e.d. Maar je hoeft je daar totaal niet mee bezig te houden, en nergens in te gaan geloven.

Je hoeft geen enkele theorie te leren. En niets klakkeloos aan te nemen. Het gaat om puur praktisch ervaringsleren. Om een heel tastbare vaardigheidstraining.

Jordaan - Karthuizersstraat: maximaal 16
Jordaan - Elandsgracht: maximaal 16
Oud-Zuid - sporthal Willem Witsenstraat: maximaal 18.

Veel mensen merken bij de allereerste les al dat er iets gebeurt.

Wel moet je het een paar maanden de tijd geven. Minstens een half jaar eigenlijk.

Hier kun je lezen wat mensen ervaren na 3 maanden deelname aan Bos Chi Kung trainingen

1. Het liefst contant tijdens je eerste les.
2. Eventueel vooraf per bank/giro: nr. 4044777 t.n.v. R. Bos, Amsterdam, onder vermelding "chi kung lessen op ........ (tijdstip + dag) in ........ (Karthuizersstr/Elandsgracht/Oud-Zuid).

Op je aanmeldingsformulier kun je aangeven hoe je betaalt.

Nee. Je kunt alleen betalen per lessenreeks. Zie de volgende vraag.

Chi kung lessen zijn niet alleen 'workouts', maar ook 'lessen'. Ze omvatten een leerproces. Veelvuldig bouwen we in de lessen op eerder geleerde vaardigheden.

Daarom volg je de Bos Chi Kung (qigong) lessen als lessenreeks. De jaarlijkse chi kung training (of 'leergang') bestaat uit 3 opeenvolgende lessenreeksen:

1. Van half september - eind december.
2. Van begin januari - begin april.
3. Van half april - eind juni.
4. Er zit een opbouw in de lessen en in de lessenreeksen. Lessenreeks 1 geeft de basis. Reeks 2 en 3 bouwen verdiepen de basis.

Inschrijving en betaling is mogelijk per lessenreeks.

Na een jaar kun je gerust doorgaan. Je krijgt dan een aantal herhalingen - wat de meeste deelnemers als heel plezierig en leerzaam ervaren. De herhalingen verdiepen het eerder geleerde. Je leert ook een aantal nieuwe dingen, omdat Bos Chi Kung zich steeds vernieuwt.

STAANDE Chi Kung <--> ZITTENDE Chi Kung

• Stevig met je voeten op de grond <--> Stevig met je zitvlak op de zitting
• Wat meer dynamisch, actief <--> Meestal met ogen open
• Meer relaxt & meditatief <--> Je kunt makkelijk je ogen sluiten
• Kun je overal doen waar je kunt staan <--> un je doen op bed, stoel, bank, zitkussentje, meditatiebankje
• Traint je evenwichtsgevoel, vermindert kans op vallen <--> Geschikt bij evenwichtsstoornissen
• Versterkt je voeten en benen <--> Ontlast je voeten en benen
• Geschikt bij redelijke weerstand/conditie/gezondheid <--> Geschikt voor lage weerstand/mindere conditie, bij o.a.: - ziekte van parkinson, duizeligheid, blessures, herstel na operaties, hogere leeftijd
  

Kies zelf wat je meer aanspreekt, wat beter past bij je behoeften.

Overigens: tijdens de lessen "staande chi kung" mag je altijd gaan zitten als je dat wilt. En tijdens de lessen "zittende chi kung" kun je altijd gaan staan. Maak het zo gemakkelijk of intensief als je zelf wilt.

Meer informatie over staande chi kung
Meer informatie over zittende chi kung

Je zou kunnen zeggen dat Bos Chi Kung een vorm van staande, Chinese yoga is. Bos Chi Kung is vooral gericht op energie-bewustwording en energie-ontwikkeling. Maar het is ook een vorm van fitnesstraining gericht op het ontwikkelen van innerlijke kracht - de lessen zijn wel degelijk workouts.

Zowel in yoga als in chi kung maak je gebruik van stille houdingen.

Yoga kent vele horizontale posities, op een yogamatje. Chi kung of qigong doe je vooral in verticale houdingen: terwijl je staat, zit of loopt.

De meeste yogahoudingen (asana's) zijn bijzonder en verschillen nogal van normale, dagelijkse houdingen. De chi kung houdingen komen meer overeen met gebruikelijke dagelijks houdingen en bewegingen, zodat je ze makkelijker kunt gebruiken tijdens normale activiteiten en sport.

Yoga dient vaak om er even uit te zijn, om te ontspannen en te stretchen. Bij chi kung doet je dat ook, maar je leert bovendien om meer en meer relaxt te blijven terwijl je beweegt in dagelijkse activiteiten, werkzaamheden en sport. Sommige stretches uit de chi kung (ba duan jin) lijken wel wat op die van Iyengar/Asthanga yoga, en sommige houdingen maken je net zo warm als Power Yoga.

Spiritueel beschouwd... Het Sanskriet woord 'yoga' betekent onder andere 'eenheid' en een doel van diverse yogamethoden is 'eenheidsbewustzijn'. Hier heb je de grote overeenkomst tussen yoga en Bos Chi Kung. Want het ontwikkelen (of her-ontdekken) van eenheid is ook een belangrijk element bij Bos Chi Kung. Lichaam en geest als eenheid ervaren. Bewegen als één geheel. Je bewustworden van hoe je in feite één bent met alles.

De meeste groepen gaan gewoon in het Nederlands. Met Engels instructies indien noodzakelijk. Maar we hebben ook een of twee chi kung groepen in het Engels (met Nederlandse instructies indien nodig). Ik probeer mijn taalgebruik zo helder en duidelijk mogelijk te maken. Met veel lichaamstaal. Dus geen ingewikkeld jargon en geen Chinese termen tijdens deze chi kung lessen.

Chi Kung levert het meeste resultaat op, als je er elke dag wat aan doet. Een beetje 'huiswerk' dus. In het begin hoeft dat niet lang te duren: 5 of 10 minuten.

Veel mensen volgen in het begin alleen maar de lessen, en doen er thuis weinig mee. Na een poosje begint dat vaak te veranderen. Omdat ze ervaren dat ze er plezier in hebben om het te doen. Ze voelen zich beter als ze het wel doen, dan wanneer ze het overslaan. Maar meestal vergt het tijd voordat je zover bent.

Ik zal je eerlijk vertellen hoe het bij mij liep. (En ik weet dat het vele anderen niet anders verging). In het begin volgde ik eigenlijk alleen de lessen. Na een les voelde ik me zo voldaan, dat ik er die dag niks meer mee deed. En de eerste dag(en) daarna ook niet. Halverwege de week kwam het idee op dat ik toch echt iets aan m'n huiswerk moest gaan doen, omdat de volgende les er weer aankwam...

Langzaam groeide de fascinatie en ging ik meer trainen en toepassen. Af en toe dacht ik: "ach, laat maar, nou weet ik het wel". Maar... als er dan een vakantieperiode aankwam, waarin de cursus niet doorliep... dan merkte ik na een of twee weken dat ik de lessen miste. En dat het veel lekkerder voelde om wel regelmatig Chi Kung te beoefenen.

Tegenwoordig moet het wel heel gek lopen wil ik er niet dagelijks wat aan doen.

Aan het einde van een les geef ik soms "huiswerk" mee. Tips om er thuis iets mee te doen. Meestal gaat het om eenvoudige dingen, die je zelfs tijdens andere activiteiten kunt beoefenen.

Ja. Als je fitness en tai chi bechouwt als een sport, dan is Qigong/Chi Kung dat ook. Omdat Qigong absoluut een soort fitness training is. Bovendien leer je een aantal bewegingen en principes uit de vechtkunsten tai chi en i-chuan (of da cheng chuan). Overigens zonder dat we er een vechtsport ('martial art') van maken.

SylFit Fitness training voor Vrouwen wordt in Amsterdam gegeven door mijn partner Sylvie Boireau. Zowel in de SylFit Fitness als in de chi kung lessen gebruik je je eigen, "gratis fitness apparatuur". Namelijk: je eigen lichaam, plus de zwaartekracht. Beide lessen gebeuren op een speelse manier, met veel individuele aandacht en respect. Als je wilt, kun je prima beide lessen volgen. Ze bijten elkaar niet. Hier een lijst van enkele verschillen:

• SYLFIT • CHI KUNG:
• Voor vrouwen • Voor mannen en vrouwen
• Gegeven door Sylvie Bos-Boireau • Gegeven door Robberto Bos
• In't Engels-Frans-Nederlands • In het Nederlands en Engels
• Meer dynamisch en naar buiten • Meer meditatief en naar binnen
• Een workout • Workouts + leerproces
• Afzonderlijke lessen mogelijk • Alleen te volgen als lessenreeks
• De trainer geeft je instructies die je opvolgt • De docent stelt ook veel onderzoekende vragen
• Gebruikt voornamelijk het lichaam(spieren enz.) • Gebruikt voornamelijk de geest om het het lichaam te sturen
• Doe je op een yogamat/kleedje • Kun je vrijwel overal doen
• Kun je toepassen voor en na andere vormen van sport • Principes ervan kun je toepassen tijdens andere sporten
• Horizontale en verticale houdingen (op de mat) • Vrijwel uitsluitend verticale houdingen: staand, zittend, lopend)
• Versterkt vooral de spieren van je rug, billen, buik, benen • Versterkt vooral je dieper liggende (houdings-)spieren
• Je verbetert je circulatie door de oefeningen • Je leert je circulatie te verbeteren door gebruik van je aandacht & intentie
• Een periode van ontspanning volgt aan het eind van de training • Steeds meer ontspannen blijven tijdens beweging - dat is de bedoeling
• Geen huiswerk • Wat oefeningen als huiswerk
• www.sylfit.com • www.chi-kung-training.com

Voor de lessen heb je geen boeken e.d. nodig. Maar er zijn vele boeken, video's en dvd's beschikbaar. Ik heb er een paar dozijn van in mijn archief. Sommige heel theoretisch en complex, andere heel visueel en praktisch. Af en toe neem ik er een paar mee naar de lessen, zodat je een indruk kunt krijgen. Binnenkort begin ik met het recenseren van een aantal chi kung boeken en video's/dvd's. Zo objectief mogelijk. De besprekingen komen op de website, om je te helpen kiezen. Hier vind je meer informatie over chi kung boeken en video.

Bos Chi Kung methoden kun je vrij onopvallend toepassen. Je hebt er geen speciale kleding, schoenen of ruimte voor nodig. Je gebruikt ofwel stille houdingen, of kleine bewegingen. De principes van Bos Chi Kung kun je onder een heleboel omstandigheden toepassen. Bijvoorbeeld:

• Tijdens het wachten: wachtend op de trein/tram/bus, in de winkel, op je computer...
• Tijdens het staan: staand tijdens de afwas, als je een presentatie of les geeft, bij staande werkzaamheden...
• Zittend: in de auto, in het openbaar vervoer, zittend voor de tv, lezend, tijdens gesprekken...
• Op je werk: als je telefoneert, in pauzes, achter je computer...
• In je vrije tijd: wandelend, buiten in de natuur...
  

Alles behalve. Het draait om ervaringsleren. Van concreet voelbare en tastbare zaken. Je leert om gebruik te maken van je aandacht, visualisatie, intentie, imaginatie. Daarbij gaat het niet om zweverige toestanden. Maar om innerlijke voorstellingen die je helpen om concrete fysieke, tastbare resultaten te ervaren. Ze zeggen wel eens: "Je gebruikt het onzichtbare (innerlijke beelden, voorstellingen, aandacht) om het tastbare concreter te maken".

De leraar (of een medecursist) vraagt de deelnemers vaak wat ze ervaren. En hij (of een mede-cursist) test veelvuldig of en hoe die intentie lichamelijk voelbaar is.

• Sta je echt steviger in je schoenen? Ook als iemand zachtjes tegen je aanduwt?
• Ontwikkel je echt meer veerkracht in je armen en benen, als je daar tegendruk krijgt?
• Kun je echt meer ontspannen, ook al sta je in een stressvolle houding?
• Blijf je echt meer in je centrum, goed gegrond, ook als iemand je (aan)raakt?
  

Hoe je het belichaamt en praktisch waar maakt in de realiteit - daar gaat het uiteindelijk om.

Allerlei bewegingsmethoden, ademhalingsoefeningen, houdingen, enz. vallen in China onder de noemer 'chi kung'. Daarom bestaan er honderden, zo niet duizenden vormen van chi kung. Elk met hun eigen naam. Die hangt af van de familie, traditie, streek, vechtkunst, medische of levensbeschouwelijke stroming waaruit ze ontstonden. Mocht het je interesseren: hier vind je een lijst met namen van enkele andere soorten chi kung (ook geschreven als: qigong, qi gong, chi kong, qi gung):

5 Animals chi kung • 5 Element qigong • 5 Frolics qigong • Bagua Xun Dao Qigong • Boeddha Hands qigong • bagua chi kung | baguazhang qigong • Bai He Qigong • ChanMi qigong • Chineng chi kung | Zhineng Qigong | Chi-Lel chi kung • Chunyi Lin gigong • Da Cheng Chuan Chi Kung - DaMo - Dao Shi Gong • Dao Yangsheng Gong • Dao yin • Dayan qigong • dantian gong • Emei qigong • falun gong • Fan Huanan Gong • Fan Teng Gong • Guolin New qigong • Mantak Chia's Healing Tao • Hui Chun Gong • Hunyuan qigong • i chuan chi kung • Iron shirt qigong • Jing Gong • Jiulong gigong • Laoshan qigong • Lian Gong Shi Ba Fa • Lian Hua Da Fa • Lohan Gong • Luohan qigong • Nei Jing Gong • Nei Yang Gong • New Forest Qigong • New Spring Qigong • Pan Gu Shengong • Primordial Wuji Qigong • Putha Gong • gigong yangsheng • Qing • Qinway qigong • Soaring Crane qigong -•Shaolin hard qigong • shaolin soft qigong • Shengzhen Wuji Yuan Gong • tai chi chi kung • taiji qigong • Taijiwuxigong • Taijiqigong shiba-shi • Tiet Sin qigong • Wei Tuo qigong • White Crane qigong • Wild Goose qigong • Wudang qigong • Wuji Qigong • Wuqin xi qigong • Xiang qigong • Yi gong • Yi Jin Ying • Yan xinr qigong • Yiquan qigong • Yi Xue Zang Fu Qigong • Zhan zhuang chi kung • Zhong wuji gong • Zi Ran Men Gigong...

Enzovoort, enzovoort. Duizelt het je al? Deze lijst kan nog veel langer... Daar kun je nog een aantal Westerse methoden bij optellen, die - als ze in China ontstaan waren - daar vast ook als chi kung stijlen beschouwd zouden worden:

Gyrokinesis • Intu-Flow • Feldenkrais Bewustwording door Beweging • Trager Mentastics • Ismakogie • Eutonie • Rolf Movement Integration • enzovoorts.

Het grote aantal stijlen maakt het onmogelijk om ze allemaal te kennen. Welke stijl je wilt en kunt leren, hangt m.i. af van een aantal factoren:

• Je eigen interesses, behoeften en bedoelingen.
• Bereikbaarheid, persoonlijkheid, doceerstijl, lestijden en tarieven van de leraar. (Misschien doceert er ergens een fantastische qigong meester met een unieke methode... maar als je ver moet reizen om hem op te zoeken... of als de kosten immens hoog zijn... of als je hem niet kunt verstaan... dan heb je er niet zoveel aan.)
  

Hier vind je informatie over hoe 'Bos Chi Kung' verschilt van andere stijlen.

• Bekijk deze website. Lees de vragen. Klik op de blauw onderstreepte links in de teksten. Check of er dingen staan waarvan je voelt dat ze je aanspreken.
• Of ga naar een boekwinkel of bibliotheek. Bekijk daar wat boeken over chi kung. Bijvoorbeeld de boeken van Lam Kam Chuen. Zie of de stijl, helderheid en eenvoud je raken. Die vormen namelijk de onderdeel van de lessen.
• e-Mail me als je vragen hebt waarvan de antwoorden niet op deze site staan.
• Volg een proefles.

Bij het beantwoorden van deze vraag loop ik het risico te generaliseren. Maar goed.

Tai Chi (of: taiji)

Tai chi is van oorsprong een vechtkunst, een 'martial art'. Maar vooral een 'interne vechtkunst'. Vaak wordt tai chi beschouwd als één van de vele vormen van chi kung.

Bij tai chi leer je een soort choreografie, bestaand uit een reeks voorgeschreven bewegingen. Dat noemt men "de vorm". De korte of lange vormen tellen een dozijn tot een paar honderd bewegingen. Een groot deel van de tijd sta je achter de leraar en doe je zijn bewegingen na. Bij elke beweging leer je een aantal details. Die moet je onthouden. En je leert om alle bewegingen in elkaar te laten overvloeien. De volgorde (choreografie) moet je onthouden. Al met al vergt het nogal wat tijd om zo'n reeks goed in de vingers te krijgen. Als je vooral bezig bent met het moeizaam leren van de vorm, kom je minder toe aan het leren van de innerlijke chi kung processen. Van wat je met je aandacht doet, van energiecirculatie, e.d.

Dan bestaan er nog meerdere tai chi stijlen: genoemd naar de familie of streek waaruit ze ontstonden. De Yang-, Chen-, Sun, Wu-, Lam-stijl enzovoort. Ze verschillen allemaal in details van elkaar. Kom je bij een andere leraar, dan moet je waarschijnlijk je vorm aanpassen. Soms zelfs helemaal opnieuw beginnen.

Als je de uiterlijke vorm eenmaal kent, blijf je hem eindeloos herhalen. Je "(door)loopt de vorm". Dan perfectioneer je hem, en besteed je ook steeds meer aandacht aan de innerlijke processen. Dan kan tai chi steeds meer als een soort chi kung gaan werken.

Lam stijl tai chi

De bekende Chinese chi kung leraar Lam Kam Chuen onderwijst ook een tai chi stijl. Lam-style tai chi baseert hij op de Zhan Zhuang Chi Kung. Hij schreef diverse boeken over tai chi. Als je het hem persoonlijk vraagt, vindt hij het belangrijker om de principes van Zhan Zhuang Chi Kung goed onder de knie te krijgen, dan de tai chi vorm.

Bos Chi Kung

Bos Chi Kung is gebaseerd op Zhan Zhuang Chi Kung, met een aantal toevoegingen. Bij Bos Chi Kung leer je een beperkt aantal 'energiehoudingen' om energie te verzamelen en op te bouwen. Vrij natuurlijke houdingen, die je makkelijk kunt onthouden. De groep staat meestal in een cirkel, zodat je de leraar en elkaar goed kunt zien. Je leert een aantal principes en details. Als je die toepast, hebben de houdingen meer resultaat. De toepassing daarvan vergt tijd en aandacht. Ook al doe je de houdingen niet optimaal, toch hebben ze effect. Doe je ze wel optimaal, dan hebben ze meer effect.

Vanuit de houdingen ga je bewegingen maken: 'energiebewegingen'. Relatief kleine en eenvoudige bewegingen. Daarbij gaat het vooral om wat er binnen in je lichaam gebeurt. Minder om hoe het er van buiten uitziet.

Heb je zowel de houdingen als bewegingen redelijk onder de knie, dan ga je ze met elkaar verbinden. Een choreografie of "vorm" hoort er niet bij: daarom noemt men dit wel een "vormloze" stijl. De houdingen en bewegingen verbind je op jouw individuele manier. Net zolang tot het helemaal natuurlijk afgaat. Dan ontstaat er een soort dans. Een "gezondheidsdans".

Voor de buitenstaande lijkt die "gezondheidsdans" wat op tai chi. Maar hij gebeurt spontaan en natuurlijk. Geimproviseerd - dus onvoorspelbaar. Het gaat niet om de uiterlijke vorm, maar om jouw vorm. Dat jij goed "in vorm bent". Dus optimaal functioneert.

Aan jou de keus.

Universele methoden

Bij Bos Chi Kung maken we veelvuldig gebruik van methoden uit de 'Zhan Zhuang Chi Kung'. We beperken ons niet tot dat 'systeem', maar gebruiken er wel degelijk methoden uit.

Er bestaan duizenden jaren oude Chinese teksten, die chi kung oefeningen beschrijven. In het verre verleden deden taoistische en boeddhistische monniken in kloosters al speciale lichaamsoefeningen voor hun gezondheid, en om hun langdurige zitmeditaties af te wisselen met staande meditaties. Militairen beoefenden chi kung om kracht te ontwikkelen. Binnen de traditionele Chinese geneeskunde namen lichaamsoefeningen een belangrijke rol in om ziekten te voorkomen, blessures en kwalen te genezen, en het leven te verlengen. Binnen talloze vechtkunsten gebruikte men allerlei technieken om grote kracht, snelheid en behendigheid te ontwikkelen.

De grondlegger en grootmeester van Zhan Zhuang Chi Kung heet Wang Xiangzhai. Wang leefde van 1885 tot 1963. Om gezondheidsredenen ging hij in zijn vroege jeugd de vechtkunst Xing-yi (of Hsing-I) beoefenen. Bij Hsing-I namen staande houdingen (Zhan Zhuang) een belangrijke plaats in. In die vechtkunst ontwikkelde hij meesterschap, evenals in diverse andere martiale kunsten.

Ontwikkeling van kracht door intentie

Als leraar richtte Wang Xiangzhai zich steeds meer op de innerlijke aspecten van de training. Meer op innerlijke kracht: sturing van uiterlijke (lichamelijke) energie en beweging door innerlijke (geestelijke) intentie. Minder op onwikkeling en vertoon van uiterlijke kracht. Hij bracht de essentie samen wat alles wat hij had geleerd. En ontwikkelde een nieuwe vechtkunst waarin die innerlijke ontwikkeling op de eerste plaats stond. Die kunst noemde hij: I-Chuan (of Yiquan). Waarbij de I (yi) staat voor intentie. Intentie-boksen, intentie-vechtkunst.

Andere beoefenaars, onder de indruk van de resultaten van die kunst, gaven het Intentie-boksen de naam: Da Cheng Chuan - de Grote Prestatie, de Grote Realisatie.

Vernieuwend

Wang Xiangzhai gold als vernieuwer. Hij ontwikkelde niet alleen die nieuwe vechtkunst, maar veegde ook publiekelijk de vloer aan met allerlei traditionele opvattingen over geheimhouding, klassiek leraar-discipelschap, mystificatie, vaagheden, en dergelijke. Dat kon hij doen, omdat hij zich bewees als gerespecteerd "grootmeester" - onoverwinnelijk tijdens allerlei uitdagingen door andere vechtkunstbeoefenaars.

Focus op gezondheid

Ook om gezondheidsredenen begon in de veertiger jaren een jonge medicus - Yu Yong Nian - met diezelfde Intentie-vechtkunst. Hij trainde langdurig onder Wang Xiangzhai. En raakte gefascineerd.

Door de politieke en militaire situatie in China kon men vechtkunsten lange tijd niet vrijelijk beoefenen. Dus werkten de grootmeester en de medicus samen om de gezondheidsaspecten van de kunst verder te ontwikkelen. Yu, ondertussen professor, introduceerde de gezondheidsoefeningen in zijn ziekenhuis.

Nog een aantal jaren later ging de vechtkunstbeoefenaar en geneeskundige Lam Kam Chuen in de leer bij professor Yu. De meeste leerlingen van grootmeester Wang Xiangzhai richtten zich op I-Chuan (yiquan) als vechtkunst. Maar Yu en Lam specialiseerden zich vergaand in de toepassingen voor de gezondheid.

Integrale aanpak

Lam Kam Chuen verhuisde van Hong Kong naar Londen. Van daaruit werkt ook hij vernieuwend. Getraind in zowel Intentie-Boksen als diverse klassieke vecht- en geneeskunsten, combineert hij de essentie daarvan weer in Zhan Zhuang Chi Kung. De stille houdingen (Zhan Zhuang) vormen de basis van die chi kung stijl. Nauwkeurig ondersteund door warming-ups, zelfmassage, e.d. (voor de insiders: Ba Duan Jin, Yi Jin Jing, Dao-Yin). Lam leidde kleine groep leraren op. Die op hun beurt (en onder Lams supervisie) weer andere leraren opleidden.

Bos Chi Kung

Binnen deze traditie volgde Robberto Bos trainingen bij leraren als Peter den Dekker van Neiguan, Ole Eskildsen (Ichuan Standing Meditation School), Lam Kam Chuen. De behoorlijk intensieve scholing bestond uit: dagelijks individuele training, 1 tot 4 groepslessen per week, oefenen met gevorderden, en meerdere workshop dagen en weekends. Zijn leraar vroeg hem te assisteren bij de Nederlandse vertaling van 2 boeken van Lam Kam Chuen. Hij stimuleerde hem om de lerarentraining in Londen te doen bij Lam Kam Chuen, te assisteren bij zijn eigen lessen, en zelf te gaan lesgeven. 2 jaar was hij lid van een groepje leraren in deze vorm van chi kung. Om persoonlijke redenen verliet hij de groep in 2006, en geeft nu zelfstandig zijn chi kung lessen.

Oorspronkelijk gebaseerd op zhan zhuang chi kung, is Bos Chi Kung nu uitgebreid met andere inzichten en ontwikkelingen.

Er bestaan honderden, zo niet duizenden verschillende soorten qigong/chi kung. Elk met een eigen naam. Bos Chi Kung is vooral gebaseerd op Zhan Zhuang Chi Kung. Maar met een eigen stijl en een heel open en ondogmatische aanpak. En toevoegingen uit andere chi kung stijlen en leermethoden.

Omdat onze methode niet binnen een bestaande traditie past, hebben we hem - met enige schroom - maar een nieuwe naam gegeven. Niet omdat dit nou zo'n unieke methode is, die totaal verschilt van alle andere, maar gewoon omdat de dingen nou eenmaal een naam moeten hebben.

• Mijn vrouw en ik houden van bossen.
• De voornaam van mijn vrouw Sylvie is afgeleid van het Latijnse woord "sylva" dat bos betekent.
• Mijn achternaam is Bos.
• De (vertaalde) achternaam van één van mijn Chinese leraren (Lam) is Bos.
• En we willen 'bosachtige' dingen via qigong: Wortelen als een boom. Stevig staan als een beuk. Sterk zijn als een eik. Soepel bewegen als wilgentakken. Ons verlengen als een populier. Veerkrachtig zijn als mos. Natuurlijk ontwikkelen als een bos. Ademen als een bos... Alles wijst op bos...

Vandaar de naam "Bos Chi Kung" of "Bos Qigong".

"I must create a system
or be enslaved by another man's."
- William Blake

Het meeste doe je voor jezelf. Heel veilig. Zonder aanraking van anderen.

Maar soms blijkt het nodig om iets in je houding te corrigeren. Of je te helpen ontspannen. Of om je te laten voelen of je al dan niet in je kracht staat. Om die reden kan de docent je soms aanraken. Dat gebeurt altijd subtiel, met veel gevoel en respect. Soms vraagt de docent de deelnemers om elkaar zo te helpen.

Maar wil je - om wat voor reden ook - per sé geen aanraking, dan kun je dat aangeven en respecteert iedereen dat.

Sensing hands - Pushing hands
Als je wat verder vordert, kun je ook het spel leren van de Voelende Handen. Dat doe je samen met een mede-cursist. De armen van beiden raken elkaar. Dit heeft meerdere doelen:

• Ontwikkelen van je sensitiviteit.
• Testen van je vermogen om gecentreerd en ontspannen te blijven terwijl je in contact komt met anderen. En daarvan lichte druk en beweging ervaart.
• Leren flexibel mee te bewegen met de ander - en daarbij toch bij jezelf te blijven. In je kracht te staan. En je eigen grenzen af te bakenen.
• Het spelelement. Speels proberen om de ander uit diens centrum te halen. Sommigen maken er een echte sport van. Wij gebruiken het speels als educatief instrument.

Totaal niet. In de lessen gebruik ik moeilijke termen net zo weinig als in de teksten op de website. In het verleden volgde ik allerlei communicatietrainingen, en werkte als docent, schrijver en redacteur. Vanuit die achtergrond schrijf en spreek ik graag zo eenvoudig en duidelijk mogelijk.

Aan vakjargon heb ik zelf een hekel. En vind het ook maar niks om nieuwe dingen uitgelegd te krijgen aan de hand van voorbeelden die ik niet ken. Dus ik streef naar helderheid en eenvoud. En alledaagse voorbeelden.

En als het me eens niet lukt: altijd heb je gelegenheid om vragen te stellen of feedback te geven.

Het gebeurde circa 10 jaar geleden. Na de zoveelste periode van gruwelijke clusterhoofdpijn had ik een paar maanden een heel intensieve, natuurlijke therapie gevolgd. Totdat de arts me vertelde: "We kunnen je niet helpen. Je lichaam reageert anders dan het zou moeten. Er blijft teveel hitte naar je hoofd stromen. Sorry." Dat betekende de zoveelste mislukking op dit vlak.

Toen dacht ik: vanaf nu ga ik het heel anders aanpakken. Geen middeltjes en therapieën zus of zo meer om aan mijn "heethoofdigheid" te sleutelen. Ik wil leren om zelf het teveel aan energie in mijn hoofd te verspreiden over de rest van mijn lijf. Eindelijk eens goed gronden, aarden, met energie leren werken.

Toen heb ik maanden rondgesnuffeld. Allerlei artikelen gelezen, Video's bekeken. Wat boeken aangeschaft. Introductielessen gevolgd. Tijdens een introductieles over Zhan Zhuang Chi Kung zag ik de leraar bewegen en staan, en dacht meteen: "Zo wil ik het ook kunnen". Hij vertelde een no-nonsense verhaal, zonder enige zweverigheid. We deden iets heel concreets, waarbij ik meteen wat in mijn lichaam voelde gebeuren.

Bovendien kon ik wekelijks zijn lessen volgen, op een redelijke afstand van mijn huis. Ik was meteen verkocht.

Thuis en in de winkel vergeleek ik de boeken over die chi kung stijl met tientallen andere chi kung boeken. En vond ze heel helder en toegankelijk.

Eerst dacht ik dat ik een jaartje deze chi kung lessen zou volgen, om dan weer wat anders te doen. Maar er ontstond fascinatie. Sterker nog: passie, verwondering, verbazing. En nu - tien jaar later - groeit mijn enthousiasme nog steeds. Ik kan hier nog jaren en jaren mee voort. En ik beoefen en onderwijs nu ook andere soorten chi kung.

We gaan ervanuit dat mensen die gezondheids- en milieubewust leven, eerder interesse zullen hebben voor chi kung, dan anderen. Zij zullen waarschijnlijk vaker een NEE sticker op hun brievenbus hebben.

We hebben het gecheckt. Bij navraag tijdens onze lessen bleek dat de meeste van onze deelnemers inderdaad zo'n sticker op de brievenbus hebben zitten. En dat ze blij waren dat ze toch onze folder kregen, omdat ze onze lessen anders nooit ontdekt zouden hebben.

Als dat voor u niet geldt, en als u onze folder in de toekomst niet meer wilt ontvangen, geef ons dan uw adres door, dan krijgt u hem nooit meer in de bus.

Heb je een andere vraag over chi kung? Meer vragen en antwoorden vind je op het chi kung weblog. En je kunt natuurlijk ook bellen of e-mailen.

Hier vind je uitgebreide informatie over Bos Chi Kung & RSI.